Het verhaal achter het beeldmerk van Het Nationale Gesprek

Steven de Winter:
Het verhaal achter het beeldmerk

van Het Nationale Gesprek

Ons beeldmerk is een “druksel” van Hendrik Nicolaas Werkman (1882-1945). H.N. Werkman is een van de belangrijkste grafische kunstenaars van Nederland. Hij is vooral bekend van de kunstenaarsvereniging De Ploeg in Groningen.

In 1941 kreeg Werkman van een vriend Die Legende des Baalschem (1932) van Martin Buber, in het Nederlands vertaald als “Chassidische vertellingen”. Deze optimistische joodse wonderverhalen, illustreert Werkman vervolgens met een schitterende serie van twintig bladen.

De teksten en afbeeldingen zijn verhulde daden van verzet tegen de Duitse bezetter en bedoeld om de mensen in oorlogstijd een hart onder de riem te steken.

Op 10 april 1945 brachten de Duitsers Werkman, met negen anderen, van Groningen naar het bosrijke Bakkeveen. Daar werd hij met een nekschot gedood.
Werkman werd verdacht van het drukken van verzetsliteratuur, maar tot een proces, of zelfs het formuleren van een verdenking, kwam het in de laatste oorlogsweken niet meer.

Pasted Graphic 1

Ik heb de erven-H.N. Werkman toestemming gevraagd of wij het druksel “Gesprek” mogen gebruiken als beeldmerk voor Het Nationale Gesprek. Die toestemming is ons direct en van harte gegeven door de kleinzoon van de kunstenaar, Hendrik Jan van den Berg. Hij mailde mij ook:
“(….)
Bij de opening van de Werkman-tentoonstelling in Reutlingen (Duitsland), haalde één van de sprekers een tekst van dr. Martin Buber aan
, over de door hem verzamelde Chassidische Legenden en de betekenis daarvan, die mij zodanig trof, dat ik daarbij aan uw project moest denken.
Het citaat gaat hierbij;

... "die eigentliche Schiksalsfrage der Menschheit ist die Frage ob es den unmittelbaren, ruckhaltlosen Dialog gibt, das echte Gespräch zwischen Menschen verschiedener Art und Gesinnung. " (Martin Buber 1920)
In het Nederlands vertaald:

“… de vraag naar het lot van de mensheid gaat in de kern om de vraag of het tot een directe dialoog, zonder voorbehoud komt, tot een echt gesprek tussen mensen van verschillende komaf en overtuiging.”

Deze tekst moet hem geïnspireerd hebben bij het maken van het schilderij ´het gesprek´ of ook wel ´het verstoorde gesprek genoemd´. Wellicht kan het ook u in uw project inspireren, ten overvloede ...
met de vriendelijkste groeten
hendrik jan s. van den Berg.


Pasted Graphic 3

Precies dáárom was en ben ik vóór Het Nationale Gesprek:
de vraag naar het lot van de mensheid, gaat in de kern om de vraag of het tot een directe dialoog, zonder voorbehoud komt, tot een echt gesprek tussen mensen van verschillende komaf en overtuiging.

Steven de Winter

Pasted Graphic 4
blog comments powered by Disqus